Graphic Design en Design Art Technology: kritisch in gesprek met AI

In een tijd waarin kunstmatige intelligentie vragen oproept over de relevantie van ontwerponderwijs, maakte het symposium een duidelijk statement. Deze opleidingen volgen technologische ontwikkelingen niet vanaf de zijlijn, maar positioneren zich er middenin.

Sprekers Katarina Petrović, Ambika Joshi en Richard Vijgen deelden hun praktijk en onderzoek naar machine learning, leren in communities, AI-tools, netwerken, large language models en creatieve systemen. Hun bijdragen lieten zien dat werken met AI niet alleen draait om efficiëntie of automatisering. Het gaat om inzicht in macht, auteurschap en verantwoordelijkheid binnen complexe technologische systemen.

De nadruk lag niet op tools als oplossing, maar op proces, context en een kritische positie. Studenten werden uitgedaagd om te onderzoeken hoe en waarom AI wordt ingezet, en welke rol ontwerpers spelen in de manier waarop deze technologie onze samenleving beïnvloedt.

Leren door gesprek en speculatie

De dialoog kreeg een vervolg tijdens Lunch Speculation, georganiseerd door Design Art Technology-student Ying Drubbel. In een informele setting gingen studenten en sprekers met elkaar in gesprek over ideeën, twijfels en ervaringen. Speculatie werd een gezamenlijke oefening, geworteld in de praktijk en niet alleen in theorie.

Wrijving tussen werkelijkheid en het synthetische

Tijdens het symposium was ook werk te zien dat studenten ontwikkelden in de workshop Outer Shell / Inner Space, onder leiding van Jean Charles Counet. In deze workshop onderzochten zij de spanning tussen waargenomen werkelijkheid en een synthetisch onderbewuste.

Documentaire film bracht de blik van de maker op de wereld in beeld. Generatieve AI voegde daar een nieuwe laag aan toe, als instrument voor expressie. Achter de zichtbare werkelijkheid schuilt een innerlijke ruimte: een landschap van emoties, herinneringen en abstracties. De werken die hieruit voortkwamen, bevroegen welke beeldtaal ontstaat wanneer documentaire waarheid botst met algoritmische hallucinatie.

Proces vóór tools in TRIPTOPUS!

In de workshop TRIPTOPUS!, begeleid door Doeke Wartena en Merijn van Moll, gingen studenten aan de slag met digital gardening. Ze gaven vorm aan objecten met acht verschillende tools, van analoog tot digitaal en AI. De volgorde van die tools werd bewust doorbroken.

Iteratie en de volgorde van het proces stonden centraal. Door voortdurend van methode te wisselen, ervaarden studenten hoe betekenis ontstaat in experiment, niet in lineaire productie. De focus lag niet op het beheersen van één tool, maar op het ontwikkelen van inzicht in systemen en workflows.

Algorithms got the power (?) liet zien hoe Graphic Design Arnhem en Design Art Technology zich verhouden tot de technologieën die onze wereld vormgeven. Studenten bevragen, analyseren en vertalen deze technologieën naar betekenisvolle ontwerppraktijken.