Kunsthogescholen verenigd in netwerk voor ondernemerschapsonderwijs

“Veel studenten richten zich na hun studie op een eigen praktijk, en dus is het belangrijk dat kunstopleidingen hen daar goed op voorbereiden”, zegt Frans Donders, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RvO). Het is een van de redenen waarom ArtEZ University of the Arts, Amsterdam Hogeschool voor de kunsten (AHK) en Hogeschool voor de kunsten Utrecht (HKU) samen een landelijk netwerk hebben opgericht dat zich specifiek richt op ondernemerschap in het kunstonderwijs.

Het netwerk opereert onder de naam Community of Practice (COP) en zal twee keer per jaar samenkomen om met betrokken docenten en bestuurders kennis en ervaringen te delen rondom ondernemerschap binnen het kunstonderwijs.

Ondernemerschap in kunstonderwijs verankeren

De afgelopen jaren is de aandacht voor ondernemerschap binnen het kunstonderwijs aanzienlijk toegenomen. Toch voelt een deel van de studenten zich nog onvoldoende voorbereid op de arbeidsmarkt. “We leven in een maatschappij waarin steeds meer mensen kiezen voor een zelfstandige beroepspraktijk,” legt Frans Donders uit. “In die zin liggen er nu volop kansen om ondernemerschap verder in het kunstonderwijs te verankeren.”

Kennis uitwisselen

Het Ministerie van Economische Zaken, die onder andere het doel heeft om het ondernemersklimaat in Nederland zo sterk mogelijk te maken, gaf het RvO, en daarmee ook Frans, de opdracht om het onderwijs te ondersteunen in het bevorderen van ondernemerschap.  

“Dit leidde in 2022 tot een samenwerking tussen ArtEZ, HAN en Saxion,” vertelt Tamara Rookus van ArtEZ University of the Arts. “Onder de noemer O2LAB Hub Gelderland wisselen docenten tijdens bijeenkomsten (COP’s) kennis uit over ondernemerschapsonderwijs.” "Dit programma werd zo’n succes," voegt Frans toe, "dat we besloten deze COP’s ook in andere regio's te gaan organiseren. ArtEZ, HKU en AHK stelden vervolgens samen voor om dit concept op te pakken, maar dan wel specifiek voor het kunstonderwijs.”

Creativiteit kunststudenten te weinig benut

Frans benadrukt dat het logisch is om een Community of Practice te hebben die zich speciaal richt op kunstonderwijs. “Dat heeft te maken met de beroepspraktijk waar kunststudenten voor worden opgeleid. Commerciële opleidingen zoals Small Business, Finance of Commerciële Economie zijn erg gericht op ondernemerschap, terwijl kunstopleidingen vooral vakgericht zijn.” Maar er is nog een reden voor deze specialisatie, vertelt Frans. “De creativiteit van kunststudenten kan nog veel beter worden benut. In een wereld waarbij het veelal draait om innovatie en duurzaamheid is het goed om te laten zien dat écht vernieuwende ideeën vaak uit het artistieke veld voortkomen.”

Kick-off met primeur: ArtisticEntreComp

Er gaat dus flink gebouwd worden aan ondernemerschapsonderwijs en daarmee ook aan de toekomst van kunststudenten. ArtEZ lanceert ook het ArtisticEntreComp-model - een vertaling van het Europese model voor ondernemerschapsvaardigheden EntreComp - dat kunststudenten helpt om grip te houden op de toekomst. ArtEZ is de eerste kunsthogeschool in Nederland die dit model heeft vertaald. 

De lancering van de community gaat gepaard met de start van een LinkedIn-community voor professionals die bezig zijn met ondernemerschap binnen het hoger kunstonderwijs en die hier graag met anderen over in gesprek willen, ook buiten hun eigen instituut.

De Community of Practice Ondernemerschap is een initiatief van ArtEZ University of the Arts i.s.m. AHK en HKU. De kick-off wordt gesteund door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.