Nova koos Docent Beeldende Kunst en Vormgeving: “Het is niet alleen docent worden, het gaat over wat jíj wil meegeven”
Nova Bossinade zit in het derde jaar van Docent Beeldende Kunst en Vormgeving (DBKV) in Zwolle. Ze volgde een mbo-opleiding tot onderwijsassistent en stond daarna voor de klas op een basisschool. Toch koos ze uiteindelijk niet voor de pabo, maar voor de kunstacademie. Nu maakt ze installaties, onderzoekt ze hoe mensen zich tot de wereld verhouden en gebruikt ze kunst om iets te zeggen.
Zoeken naar creativiteit
Na haar mbo lag de pabo voor de hand. Ze stond al voor de klas en kende het onderwijs, maar merkte tegelijkertijd dat ze iets miste. Tijdens corona kreeg ze de ruimte om dat te onderzoeken. “Toen ben ik zelf creatief aan de slag gegaan. Gewoon thuis dingen maken en een beetje experimenteren.”
Wat begon als uitproberen, groeide al snel uit tot iets dat serieuzer werd. Ze ontdekte hoe belangrijk het maakproces voor haar was. Via de vooropleiding (algemene) kwam ze bij ArtEZ terecht en koos ze voor DBKV. “Ik wilde heel graag iets creatiefs doen, maar wel in combinatie met het werken met mensen.”
“DBKV gaat voor mij over lesgeven en meer”
Pas tijdens de opleiding merkte ze dat die keuze nog breder was dan ze dacht. “DBKV gaat heel erg over de relatie tussen jezelf, kunst en de maatschappij. En hoe je je daartussen verhoudt. Negen van de tien mensen denken: die gaat voor een klas staan en lessen draaien.” Ze snapt dat beeld, maar herkent zich er niet in. “Natuurlijk leer je lesgeven, maar dat is lang niet alles. Het gaat veel meer over wat wil jij zeggen, wat je maakt en wat dat betekent voor anderen. Je bent niet alleen aan het maken, maar ook continu aan het praten, reflecteren en bevragen. Je hebt veel gezamenlijke besprekingen. Dat is soms confronterend, maar juist daardoor leer je veel. Mensen kijken echt anders naar jouw werk dan jijzelf doet.”
Van ‘iets moois maken’ naar werk met een onderlaag
Aan het begin van haar studie maakte Nova vooral werk dat ze visueel aantrekkelijk vond. “Nu maak ik installaties en werk ik met keramiek, maar ook met animatie, glas, water en andere materialen. Dat is veel ruimtelijker en past beter bij wat ik wil vertellen. Ik wil dat mensen ergens in stappen, dat ze iets voelen of zich ergens bewust van worden.” Ze merkte dat haar focus verschoof van vorm naar inhoud. “Ik vind het steeds leuker om abstracte werken te maken met een theoretische onderlaag. Dat het niet alleen visueel interessant is, maar dat er ook echt iets achter zit. Ik laat het idee los van wat kunst ‘moet’ zijn en ben veel meer gaan kijken naar wat ik zelf interessant vind en wat ik wil onderzoeken.”
Social media, zichtbaarheid en bevestiging: “Kijk, ik ben er nog steeds”
Veel van haar werk draait om social media en perfectionisme. Dat thema komt niet uit de lucht vallen. Tijdens haar stage ziet ze dagelijks hoe jongeren daarmee omgaan. “Kinderen zijn heel erg bezig met hoe ze overkomen. Alles moet er goed uitzien. We laten steeds dingen van onszelf zien om te bewijzen: kijk, ik ben er nog steeds. Kijk mij en kijk hoe goed het gaat. Wat mij daarin raakt is dat het vaak niet zozeer gaat om wat iemand voelt, maar om wat we laten zien aan de buitenwereld. Dat zijn dingen waar ik me zorgen om maak, maar daarom wil ik ze juist onderzoeken en zichtbaar maken.”
Maken en lesgeven versterken elkaar
Wat ze op haar stage ziet, neem ze direct mee in haar werk. En andersom ook. “Door zelf te maken en anderen te laten maken, ga je anders kijken. Niet alleen naar hun werk, maar ook naar dat van jezelf. Door onderwerpen aan te snijden waar mensen zich in herkennen of iemand op een andere manier naar iets te laten kijken, heb ik het gevoel dat ik iets kan betekenen. Dat kan in de klas, maar ook met mijn werk.”
“Kunst is een communicatiemiddel zonder taal”
Waar kunst eerst vooral visueel was, is het nu inhoud geworden. “Eerst dacht ik gewoon: dit is mooi of niet mooi. Nu kan ik er echt over praten. Waarom iets werkt en wat het betekent. Kunst is voor mij een communicatiemiddel zonder taal geworden. Je kan dingen laten zien of voelbaar maken die je niet per se in woorden kan uitleggen. Je kan ook mensen laten horen die normaal minder op de voorgrond zijn of onderwerpen zichtbaar maken waar niet altijd over gesproken wordt. Dat vind ik belangrijk.”
Makerschap en docentschap combineren
Nova twijfelde over DBKV of een andere bachelor bij ArtEZ. “Ik wist vooraf niet hoe de balans tussen maken en lesgeven zou zijn. Tijdens de opleiding ontdekte ik dat er veel ruimte is voor beide. Het maken vormt een belangrijk onderdeel van de opleiding en is vaak het vertrekpunt voor verdere ontwikkeling. Daarnaast leer je hier heel veel van elkaar. Je werkt met mensen die allemaal een andere blik hebben op de wereld. Ik denk dat dat ook juist belangrijk is als je met mensen gaat werken. Je leert omgaan met verschillende perspectieven. Voor mij voelt het daarom niet als kiezen tussen maker of docent, maar juist als een combinatie van die twee.”