Frustratie als brandstof voor beweging
Chiel Guiamo zit in zijn afstudeerjaar van de bachelor Artisteducator in Dans in Arnhem. Hij maakt performances waarin emotie, kwetsbaarheid en echtheid centraal staan. Tegelijk werkt hij aan zijn toekomst als danser, maker en docent. Niet óf-óf, maar alles door elkaar. “Ik ben nu vooral bezig met: wie wil ik zijn en wat wil ik uitdragen als ik hier wegga?” Die vraag loopt als een rode draad door zijn tijd op de academie.
“Eigenlijk wilde ik gewoon dansen”
Dat Chiel op de kunstacademie terechtkwam, wist hij eigenlijk al vrij vroeg. Hij deed eerst een mbo-opleiding buiten de danswereld, maar wel in de creatieve sector. “Ik wist in het derde jaar al: dit past niet bij mij. Maar ik maakte het wel af. Ondertussen gaf ik al dansles. Vanaf mijn achttiende stond ik samen met iemand anders voor groepen, waardoor ik rustig kon leren lesgeven. Dans was dus altijd al een groot onderdeel van mijn leven, alleen ik kom uit breaking en had geen klassieke of super technische dansachtergrond. Daarom dacht ik vaak dat ik misschien niet aangenomen zou worden.” Zijn moeder stelde uiteindelijk de vraag waar hij zelf omheen bleef draaien: wat wil je nou écht? “Toen dacht ik: ja… eigenlijk wil ik gewoon dansen.”
Het werkveld vraagt veel meer van je
Chiel kende ArtEZ al via open dagen en mensen uit zijn omgeving. “Elke keer als ik daar kwam, voelde de sfeer gewoon goed. In mijn tweede jaar veranderde de opleiding van docent dans naar Artisteducator in Dans. “Er werd gezegd: je bent tegenwoordig niet alleen docent, niet alleen maker en niet alleen danser. Het werkveld vraagt veel meer van je.” Dat herkende hij steeds meer tijdens zijn opleiding. “Ik kwam binnen met het idee dat ik vooral wilde dansen. Vanuit breaking was ik gewend aan battles en freestylen. Theater en choreografie waren voor mij nog best nieuw. Maar tijdens de opleiding ontdekte ik hoe leuk ik het vond om werk te maken, voor een groep te staan en op een podium te performen. Toen merkte ik dat ik niet alleen danser wilde zijn. Juist die combinatie van maker, docent en performer sprak me steeds meer aan.”
Frustratie als drijfveer
Volgens Chiel krijg je tijdens de opleiding veel ruimte om je eigen richting te ontdekken. “Wij noemen het soms voor de grap een soort DIY-opleiding, omdat je veel vrijheid krijgt. Vanaf het tweede jaar werk je steeds zelfstandiger. Je kiest projecten, onderzoekt wat je belangrijk vindt en krijgt constant de vraag: waarom maak je dit? “In het begin vond ik dat echt irritant. Niet omdat ik vond dat kunst niks hoefde te betekenen, maar omdat mensen heel snel hun eigen verhaal maken bij wat ze zien. Die openheid wilde ik graag behouden en niet helemaal dichttimmeren.” Tot hij makers ontmoette die juist een hele duidelijke visie en intentie hadden. “Zij wisten precies wat ze wilden overbrengen. Toen zag ik hoe sterk dat eigenlijk kan zijn.”
Dat gebruikt hij nu ook in zijn afstudeerwerk. Hij onderzoekt frustratie als motor voor beweging. “Frustratie is voor mij vaak een drijfveer die aangeeft dat ik ergens om geef. Als ik ergens gefrustreerd over raak, krijg ik juist energie. In repetities praat ik daar met dansers over door. Wat doet frustratie met je lijf? Wat gebeurt er als je dat toelaat in plaats van wegdrukt? Zo’n negatieve emotie kan ook iets heel goeds opleveren, als je er goed mee omgaat. Juist die spanning vind ik interessant om zichtbaar te maken.”
Fotograaf: Bart Grietens
Wat voor docent (en maker) wil je zijn?
Voor Chiel draait alles om geraakt worden. “Ik wil bewogen worden. Door mijn dansers, door een stuk, door het publiek.” Dat probeert hij ook anderen te geven. “Kwetsbaarheid vind ik belangrijk. Als jij open bent, durven anderen dat ook te zijn. Dat zie ik ook terug in mijn repetities. Gesprekken worden snel persoonlijk en dat is precies de bedoeling. Dan gebeurt er namelijk iets echts.”
Voor wie is deze opleiding?
Volgens Chiel past de opleiding goed bij mensen die voelen dat ze iets met dans willen, maar nog niet precies weten wat. “Je gaat hier veel ontdekken. Lesgeven, performances maken, werken met verschillende doelgroepen, technologie, alles eigenlijk.” Tegelijk vraagt het zelfstandigheid. “Je krijgt niet altijd precies stap voor stap te horen wat je moet doen. Maar juist daar leer je veel van. Zeker als je later als maker, docent of freelancer je eigen weg wilt vinden.”
“Liever proberen dan blijven hangen in wat als…”
Chiel twijfelde zelf lang over de opleiding. Bijna had hij het niet gedaan. “Mijn twijfel aan mijn kunnen had me bijna tegengehouden. Daarom wil ik studiekiezers graag meegeven: probeer het gewoon. Meld je aan voor een auditieworkshop of kijk naar de vooropleiding. Door het te ervaren merk je of het bij je past. Liever dat, dan blijven hangen in ‘wat als’. Ik wil later kunnen zeggen dat ik het in ieder geval geprobeerd heb.”
