Publicaties

Hieronder de belangrijkste publicaties van het lectoraat Kunst- en cultuureducatie.  

Publicatie: Sprekende Objecten door Jeroen Lutters uitgegeven door ArtEZ Press
Publicatie: Sprekende Objecten door Jeroen Lutters uitgegeven door ArtEZ Press

Ema (naakt op een trap). Studies in Art-Based Learning

Uitgegeven door ArtEZ Press (2017)

Met Ema (naakt op een trap) neemt Lutters, lector Kunst- en cultuureducatie bij ArtEZ, de lezer in deze rijk geïllustreerde uitgave mee in de gedachtewereld van Ema, een jonge vrouw die op het schilderij Ema (1966) van Gerhard Richter de trap afdaalt.
Ema is een jonge kunstenares, die wil ontdekken wat creativiteit voor haar betekent. Ze begint aan een bewustwordingsproces, een zoektocht naar meesterschap die haar in gesprek brengt met haar leraren en met haar grote leermeesters, de kunstenaars Gerhard Richter, Marcel Duchamp en John Cage. Reis met Ema mee in dit hedendaagse sprookje en ervaar Richters Ema als sprekend object.


Creatieve Industrie, onderwijs ontwerpen voor de wereld van morgen

Artikel maart 2017 kz kunstzone

In het maart nummer van magazine kz kunstzone, interviewt Judith Boessen Jeroen Lutters, onze lector kunst- en cultuureducatie.
'Creativiteit is het enige instrument waarmee  we een ingestorte wereld opnieuw kunnen opbouwen'. 


Hommage aan Mieke bal

Artikel 05-04-2017 in Metropolis M

In Metropolis M verscheen onlangs het artikel 'Hommage aan Mieke Bal', geschreven door Jeroen Lutters, onze lector kunst- en cultuureducatie. De invloedrijke kunst en cultuurtheoreticus Mieke Bal werd vorige week door de Universiteit van Amsterdam geëerd voor haar verdiensten. In de maanden maart en april zijn er drie exposities te zien waar ze direct bij is betrokken. De eerste in Oslo in het Munch Museum (gastcurator); de tweede in het Stedelijk Museum in Amsterdam (curator Magriet Schavemaker); de derde in het Castrum Perigrini (curator Nina Folkersma).


Sprekende objecten

Uitgegeven door ArtEZ Press (2015)

Sprekende objecten: studies in art based learning (2015) is een studie waarbij auteur Jeroen Lutters zich de vraag stelt wat de beschaving is. Hij zoekt een antwoord op deze vraag door een dialoog aan te gaan met twaalf belangrijke kunstwerken. Fotografie, film en beeldende kunst wisselen elkaar af. Kunst blijkt bij alles, meer dan een illustratie, een manier van denken.


Plato's voetafdruk

Publicatie 01-10-2014 (pdf) - Hardcopy gratis te bestellen via lectoraat.kce@artez.nl  

In de publicatie van deelonderzoeken van het Maestro Program: Core Curriculum Program geeft men antwoord op de vragen: Wat is de plek van bildung en liberal arts in het hbo? Welke pedagogische visie en didactische aanpak maken deze educatieve tradities passend in het hbo van de 21e eeuw? Een moderne didactiek die valt of staat met passende inhoud, docenten, methodiek, techniek en omgeving?


Een leven lang leren van kunst 

Publicatie 12-09-2012 (pdf) 

Op 12 september 2012 promoveerde lector Jeroen Lutters op zijn onderzoek In de schaduw van het kunstwerk: Art-Based Learning in de praktijk. Voorafgaand aan de promotieplechtigheid hield Jeroen Lutters zijn 'lekenpraatje': een korte uiteenzetting van zijn onderzoekswerk in eenvoudige bewoordingen om de grote lijn van zijn onderzoek toe te lichten. De tekst die hij uitsprak, kunt u hier downloaden.


Kunst hoort in opleiding

Artikel in de Stentor 19-04-2013 (pdf)

Door Jeroen Lutters. Jonge mensen worden in ons hoger onderwijs veel te passief en eenzijdig cognitief opgeleid. Ze leren vooral kennis te reproduceren, zonder hun verbeeldingskracht te gebruiken. Hierdoor worden ze niet voorbereid op hun rol in de samenleving. Dat moet anders en vraagt om didactiek van de 21e eeuw waarin creativiteit centraal staat. (Gepubliceerd met toestemming van de Stentor)


'Kunst mag in hbo geen vak onder de streep zijn' 

Interview met lector dr. Jeroen Lutters in hogeschoolkrant win' 31-05-2012 (pdf) 

Blootstelling aan kunst is volgens Lutters, sinds 2011 bij het domein Educatie actief als lector Didactiek en Inhoud van de Kunstvakken, voor ieders ontplooiing essentieel. Hij onderzoekt hoe kunst als basis kan dienen voor een kerncurriculum, dat geschikt is voor lerarenopleidingen en dat daarnaast ‘vertaald’ kan worden naar andere hbo-studies.


Meesterlijke momenten

Artikel 01-03-2013 (pdf)

Verantwoordelijk subjectief handelen leidt tot meesterlijke inzichten. Kun je als beeldend vakdocent verkopen dat er een bepaalde mate van subjectiviteit zit in je beoordelingen? Waarom is volgens jou de ene 8 de andere niet? Moet deze student niet gewoon wat langer aanmodderen in het creatieve proces? Een artikel in het tijdschrift Kunstzone van maart 2013. (Gepubliceerd met toestemming van de uitgever)


Meesterschap in de 21e eeuw A21: een hedendaagse scholingsweg aan de kunsten 

Publicatie ArtEZ Press 30-04-2015 (pdf)

Het eerste deel geeft de tekst van de lectorale rede weer, zoals Lutters deze uitsprak op 23 januari 2015 in verband met het lectoraat Kunst- en cultuureducatie bij ArtEZ. Het tweede deel bestaat uit interviews met collega’s die aansluitend op de rede een masterclass hebben verzorgd. Zij blikken terug op de lectorale rede en maken verbinding met hun eigen praktijk in de kunsten en in het onderwijs.


Op zoek naar excellente vakdidactiek

Publicatie 01-03-2012 (pdf)

Interview (p. 8 t/m 11) met lectoren van de educatieve faculteiten van Hogeschool van Amsterdam, Inholland, Hogeschool Utrecht en Windesheim in Meesterschap: onderwijsprofessionals voor de toekomst. De lectoren willen een sterke impuls geven aan het onderzoek Innovatie vakdidactiek. Dat is de kern van de lerarenopleiding, maar dit heeft de laatste decennia te weinig aandacht gekregen.


Paul Klee over Engelen 

Publicatie 12-03-2012 (pdf)

Uitwerking van de lezing van Jeroen Lutters tijdens de conferentie Kunst-Zinnig voor pabostudenten op 7 maart 2012, over de relatie tussen kunst en levensbeschouwing. Een essay over Paul Klee’s Engel vom Sterren (1939). In het Cobra Museum in Amstelveen waren kort daarvoor in het kader van een tentoonstelling een collectie tekeningen en schilderijen van deze Zwitserse kunstenaar te zien.


Research-based art: Een nieuwe grondslag voor een opleiding tot artist educator

Publicatie 11-01-2016 (pdf)

In dit opiniërend artikel (Cultuur+Educatie, jrg. 15, nr. 43) beschrijft Jeroen Lutters hoe docentopleidingen in de kunsten dreigen te verworden tot generieke educatieve opleidingen. Hij signaleert bedreiging van artistiek onderzoek en toename van onderwijskundig onderzoek. Als basis voor een alternatief schetst hij de ‘artist educator’, de kunstenaar die met ‘research-based art’ werkt in een educatieve setting.


University 21: Creativiteit als noodzaak 

Publicatie 08-03-2013 (pdf)

Lectorale rede van dr. Jeroen Lutters bij aanvaarding van het lectoraat Didactiek en Inhoud van de Kunstvakken op 8 maart 2013. De 21e eeuw is een doek dat we moeten leren vullen. Dat vraagt om creatieve vermogens. Nodig daarvoor zijn nieuwe vaardigheden. Het hoger onderwijs kan bij het leren daarvan een belangrijke rol spelen. Het dient daarom ook een experimenteerplek te zijn voor 21st century skills.


Wat is creativiteit?

Lezing 09-05-2013 (pdf) Engelstalig

Op uitnodiging van de European Music School Union (EMU) hield Lutters op 9 mei 2013 zijn lezing Wat Is Creativiteit? in Polen. In de lezing gaat hij in op het belang van zelfvertrouwen voor het ontwikkelen van creativiteit, genialiteit en wijsheid. De lezing werd met enthousiasme ontvangen tijdens de conferentie EMU 1973 - 2013: 40 Years for Music Education - Talent & Creativity.


D21: Literatuurstudie

Literatuurstudie - februari 2015 (pdf)

Een onderzoek door dr. Jeroen Lutters naar 21e-eeuwse vaardigheden en cultuureducatie in het Nederlandse basisonderwijs. Het doel van deze literatuurstudie is een goed overzicht te scheppen van wat bekend is over cultuureducatie en 21e-eeuwse vaardigheden. Op grond hiervan is het mogelijk de nodige keuzes te maken en cultuureducatie en de 21e-eeuwse vaardigheden voor dit onderzoek te definiëren.


D21: Kwantitatief onderzoek

Onderzoekspublicatie - maart 2015 (pdf)

Een kwantitatief onderzoek door dr. Jeroen Lutters naar 21e-eeuwse vaardigheden, cultuureducatie en schooltypen in het Nederlandse basisonderwijs. In deze kwantitatieve studie en de bijbehorende literatuurstudie in het kader van het project D21 leggen de onderzoekers een solide basis voor een uiteindelijk design. Het is een eerste opstap om te komen tot een betrouwbare keuze van ‘good practices’.


D21: Kwalitatief onderzoek

Kwalitatief onderzoek - maart 2016 (pdf)

Voor het kwalitatieve onderzoek in het kader van D21 gingen de onderzoekers naar tien scholen, om daadwerkelijk te ondervinden hoe een vruchtbare relatie tussen primair onderwijs, cultuureducatie en het ontwikkelen van 21e-eeuwse vaardigheden tot stand kan komen. Uitkomst van dit onderzoek is dat iedere school op een heel eigen manier vormgeeft aan de ontwikkeling van creativiteit.


D21: Conclusies en adviezen

Conclusies en adviezen - maart 2016 (pdf)

De 21e eeuw is een eeuw van creativiteit in plaats van rationaliteit. Wellicht kunnen de ontwerpprincipes uit dit onderzoek van dr. Jeroen Lutters helpen bij het ontwikkelen van een onderwijs- en opleidingspraktijk passend bij deze tijd. Het is van belang om in samenwerking met overheid, docentopleidingen en basisscholen experimenten uit te zetten, gericht op het ontwikkelen van deze vormen van creatief en innovatief onderwijs.