Ga naar de hoofdcontent Pijl naar rechts pictogram

Art-Based Learning in palliatieve zorg (RAAK-PRO)

Zingeving
Kunsteducatie
Maatschappij
Lectoraat Art education as Critical Tactics
  • Partner(s): ArtEZ, Amsterdam UMC, Universiteit Twente, Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam, Radboud Universiteit, Amsterdam Museum, Museum Jan Cunen, Museum Arnhem, Leren van Kunst, patiëntenverenigingen Living with Hope, SPKS en NFK.
  • Financiër(s): Regieorgaan SIA RAAK-PRO, co-financiering via de partners.
  • Gestart in: oktober 2022

Leven met een diagnose van ongeneselijke kanker: voor patiënten in de palliatieve zorg is dit een moeilijke dagelijkse terugkerende realiteit. Hoe kun je in een ogenschijnlijke uitzichtloze situatie, alsnog een zinvol leven leiden? In het consortium Art-Based Learning in Palliative Care (ART-PC) onder leiding van lector Jeroen Lutters, komen universiteiten, musea, academische ziekenhuizen en patiëntorganisaties samen om onderzoek te doen naar de effectiviteit van Art-Based Learning in de laatste levensfase van kankerpatiënten.

Roderik Henderson, Schoolbus, Shellbourne 2003-2006, Inkjet print, 70 x 133 cm, Collectie AMC, Amsterdam UMC
Roderik Henderson, Schoolbus, Shellbourne2003-2006, Inkjet print, 70 x 133 cm, Collectie AMC, Amsterdam UMC

De onmisbare rol van kunst in bange dagen  

“De positieve invloed van kunst in laatste levensfase wordt echt onderschat,” legt Lutters uit. “Kunst heeft een belangrijke, zingevende rol. Wie kunst en dood met elkaar in gesprek brengt, stelt eigenlijk de vraag van de zin van het leven” aldus Lutters. Dankzij deze RAAK-PRO subsidie voor ART-PC en de bijdrage van de partners wordt de relatie tussen kunst, gezondheidzorg en zingeving hopelijk verder onderstreept en toepasbaar gemaakt in de palliatieve zorg. In totaal ontvangt het consortium van RAAK-PRO 700.000 euro. Dit bedrag wordt via co-financiering van de partners aangevuld tot een totaalbedrag van 1 miljoen euro. 

Effectiviteit van Art-Based Learning 

Het consortium gaat specifiek onderzoek doen naar de effectiviteit van 'Art-Based Learning', een erkende lesmethode waarbij de dialoog tussen de student en het kunstwerk centraal staat, en de toeschouwer niet zozeer leert over, maar van kunst. In het lectoraat Art Education as Critical Tactics is al eerder onderzoek gedaan naar de effectiviteit van Art-Based Learning. Deze pilot werd geleid door Silvia Russel (kunstenaar), en was in nauwe samenwerking met Hanneke van Laarhoven (oncoloog bij Amsterdam UMC), Gerben Westerhof (psycholoog, Universiteit Twente) en Fabiola Camuti (onderzoeker bij ArtEZ), verschillende universiteiten, ziekenhuizen en musea. De resultaten van deze pilot waren dusdanig veelbelovend dat een vervolgonderzoek voor de hand lag.

De positieve invloed van kunst in laatste levensfase wordt echt onderschat

Jeroen Lutters, lector Art Education as Critical Tactics en penvoerder consortium

Met deze RAAK-PRO kan het consortium voortborduren op deze pilot, en ander bestaand onderzoek. “Zo hopen we aan het eind van dit traject, in 2026, concreet te kunnen aantonen dat er sprake is van een positief effect van kunst in de palliatieve fase, en daarmee de weg te effenen voor een intensievere relatie tussen musea en kunstenaars aan de ene kant, en artsen, therapeuten en verpleegkundigen aan de andere kant, in het belang van de mens in deze palliatieve fase,” aldus Lutters.

ART-PC in de media

"Kunst en de reconstructie van je levensverhaal"(In: Janus, het populair-wetenschappelijk blad van Amsterdam MC)

RAAK-PRO voor onderzoek naar de rol van kunst in palliatieve zorg (In: Zorg&Sociaalweb)