Vrouwenliefde in de schijnwerpers

Er bestaan maar bitter weinig theaterteksten over de lesbische liefde. “Op het toneel zie je dan ook weinig lesbische personages”, zegt Anna Podt. “Vaak zijn dat bovendien stereotypen, met wie het niet goed afloopt. Zo’n personage wordt bijvoorbeeld vermoord of verstoten. Terwijl er over vrouwenliefde toch ook zoveel andere en positieve verhalen te vertellen zijn!”

Samenwerken met queer uitgeverij  

Collectief Pot, een samenwerking van queer studenten van de Toneelschool, wil die verhalen onder de aandacht brengen van een breder publiek. “We zijn hiertoe onder meer een samenwerking aangegaan met Velvet Publishers, een queer uitgeverij in Amsterdam”, vertelt Anna. “Samen bewerken we bestaande verhalen over lesbische liefde. Zo hebben we het boek De derde vrouw van Natalie Clifford Barney omgezet in een theaterscript. Hiermee houden we theatrale lezingen.” 

Verhalen over lesbische liefde theatraliseren 

Anna wilde al langer verhalen over lesbische vrouwen over het voetlicht brengen. Maar ze wist een paar jaar terug nog niet goed hoe. “Voordat ik op de Toneelschool kwam, heb ik de bacheloropleiding Sociologie gedaan. Daardoor had ik best veel theoretische kennis over maatschappelijke thema’s als gender en seksualiteit. Thema’s waar ik als queer vrouw ook echt verbinding mee voel.”

Tijdens de opleiding leerde Anna hoe ze haar woede, angst en verlangen rond deze thema’s kon theatraliseren. “Tijdens een project in het tweede jaar speelde ik een engel die outcasts moest beschermen. Toen voelde ik voor het eerst dat ik mij als mens kan verbinden aan het materiaal dat ik vertolk.”

Ze gaat verder: “Gedurende mijn derde jaar merkte ik in mijn vrije ruimte dat ik mijn eigen speler- en makerschap kan inzetten om de zorgen die eerder enkel ronddoolden in mijn hoofd een plek te geven op de vloer. Dankzij de tools die ik vergaarde op de Toneelschool leerde ik steeds beter om mijn maatschappelijke betrokkenheid theatraal te vertalen.” 

Sappholympics 

Anna’s afstudeervoorstelling Sappholympics, die ze maakte met Collectief JOCH, gaat over een tv-show, gepresenteerd door twee vrouwen. “Zij laten de wereld zien zoals deze zou kunnen zijn zonder stereotype binaire normen. Zo passeren queer helden uit de geschiedenis de revue. En persoonlijke verhalen, bijvoorbeeld over hoe het was om als lesbienne op te groeien in een klein dorpje.”

Ze gaat verder: “Gaandeweg het programma worden de spelers steeds meer onderbroken door de producent. In het begin subtiel, maar uiteindelijk neemt deze man de show vrijwel over.”  

Met de voorstelling wil Anna laten zien “dat verhalen van mensen die buiten de norm vallen eigenlijk nog altijd ge-gatekeeped worden door het patriarchale systeem”, zoals zij zegt. “Dat zijn grote woorden. Wat we eigenlijk vooral duidelijk willen maken, is: het zijn meestal mannen die bepalen wat wij als kijkers te zien krijgen. Op de vloer, maar ook online en op televisie. En zij zijn vaak niet zo geïnteresseerd in representatie van queer vrouwen.” 

Zichtbaar maken en blijven 

De reacties op de voorstelling zijn positief. “Mensen vinden deze grappig en toegankelijk. We horen veel geluiden van herkenning. Tegelijkertijd zeggen sommige kijkers ook: ‘Wat bizar eigenlijk, dat anderen bepalen of deze verhalen wel of niet getoond worden.’ En zo is het.”

In de toekomst wil Anna zich ervoor blijven inzetten dat queer mensen en perspectieven zichtbaar blijven. “We leven in een enge tijd, waarin bijvoorbeeld trans personen in de VS worden ‘uitgewist’. Tegen deze tendensen blijf ik me verzetten door zoveel mogelijk queer verhalen te vertellen. Als speler, maar ook als maker, strijd ik vooral voor lesbische representatie. Dit zal altijd een pijler zijn in mijn makerschap. Zelfs als ik een verhaal maak over een ruimtereis, zorg ik ervoor dat twee vrouwelijke astronauten een relatie hebben.”

Anna hoopt dat mensen het leuk vinden om naar deze verhalen te kijken. Maar ook dat ze leiden tot actie. “Dus dat kijkers opkomen voor queer personen en zich uitspreken tegen bijvoorbeeld discriminatie. Dat is ontzettend belangrijk.”  

Volg Anna

Instagram

Dit verhaal is onderdeel van de serie verhalen 'Jonge makers zetten zich in voor queer representatie'.