Sarah Li maakt verhalen van Chinese vrouwen zichtbaar met kunst
Sarah Li verhuisde in 2010 vanuit China naar Nederland. Na haar bachelor aan ArtEZ in Arnhem volgde ze de master Kunsteducatie in Zwolle. Voor haar afstudeerproject onderzocht ze hoe Chinese vrouwen in Nederland worden gezien en gehoord. Ze sprak met vrouwen uit haar community en begeleidde hen bij het maken van kunstwerken over hun eigen ervaringen. Daarnaast maakte ze zelf een film, organiseerde ze een tentoonstelling met de verschillende werken en ontwikkelde ze een theaterperformance. Zo gaf ze ruimte aan verhalen die volgens haar vaak nog te weinig worden gehoord.

Een onderwerp dat dichtbij haarzelf begon
Sarah woont inmiddels zestien jaar in Nederland. In die tijd kreeg ze te maken met discriminatie en ongelijke behandeling. Ook merkte ze dat er nog vaak een vast beeld bestaat van Chinese mensen en Chinese vrouwen. “Je ziet alleen wat er aan de buitenkant gebeurt. Maar je weet niet wat daarachter zit. Bijvoorbeeld wat voor karakter Chinese vrouwen hebben, hoe hard ze werken, hoe enthousiast en gastvrij ze zijn. Dat zie je niet altijd.”
Voor haar project sprak Sarah met Chinese vrouwen uit haar omgeving. Een van hen reageerde enthousiast: ‘Ik was zo blij dat jij dit oppakt. Jij bent de eerste die dit gevoel op deze kunstzinnige manier zichtbaar maakt.’ Toen dacht ik: dit gaat niet alleen over mij. Andere mensen hebben dit gevoel ook. Ik wil mijn eigen verhaal laten zien en horen, maar ik ben ook benieuwd naar de verhalen van andere Chinese vrouwen. Ik voel dat dit mijn missie is: via kunst een veilige plek creëren waar meer Chinese vrouwen hun stem kunnen laten horen.”

Van film naar een gesprek met de stad
Sarah presenteerde een eerste versie van haar project in Nijmegen, de stad waar ze woont. Ze vertelde over zichzelf en haar onderzoek, liet een film over het project zien en gaf daarna het publiek een rondleiding door haar werk en de kunstwerken van de Chinese vrouwen. Ook een wethouder en een andere ambtenaar waren aanwezig.
Na afloop sprak een Nederlandse man haar aan. Hij vertelde dat hij niet wist dat Chinese mensen in het dagelijks leven met zulke vooroordelen te maken krijgen. Door de film was hij anders naar het onderwerp gaan kijken. Ook een andere ontmoeting maakte indruk op Sarah. Een Chinese vrouw die door Nederlandse ouders was geadopteerd, kwam na de presentatie naar haar toe. Ze sprak geen Chinees en was op zoek naar haar eigen achtergrond. Ze was zelfs naar China gereisd om haar biologische ouders te vinden. “Ze wilde meer weten over China en Chinese mensen en zei: ‘Ik wil graag mijn verhaal laten horen.’ Sarah vroeg haar of ze mee wilde doen aan de tweede ronde van haar project. Toen merkte ze hoeveel verschillende verhalen er achter één onderwerp schuilgaan en hoeveel behoefte er is aan een plek om die verhalen te delen.


De vrijheid om je eigen vorm te vinden
Voor haar afstudeerpresentatie breidde Sarah het project uit. Ze voegde theater, storytelling, dans en muziek toe. Die combinatie was nieuw voor haar. “Voordat ik aan de master begon, had ik nooit gedacht dat ik theater en dans in mijn werk kon gebruiken. Door de vrijheid van de opleiding en de gesprekken met docenten en medestudenten ontstonden die ideeën.” Die vrijheid ziet Sarah als een belangrijk onderdeel van de master Kunsteducatie. “De theorie geeft je een basis, maar de praktijk is vrij. Je onderzoekt wat bij jouw eigen verhaal past. Docenten helpen je niet om hetzelfde te maken als iedereen. Ze helpen je ontdekken wat echt van jou is.”
Kunst is voor iedereen
Sarah koos voor de master omdat ze verder wilde leren over kunst en kunsteducatie. Lesgeven vindt ze nog steeds interessant. Tegelijkertijd ontdekte ze tijdens de opleiding hoeveel meer je met kunsteducatie kunt doen. In haar afstudeerproject werkte ze bijvoorbeeld met Chinese vrouwen die geen kunstopleiding hadden gevolgd. Ze begeleidde hen bij het maken en delen van hun eigen verhalen.
“Kunst is niet alleen voor de kunstacademie of voor kunstenaars. Kunst is voor iedereen.”
Voor Sarah gaat kunsteducatie daarom ook over de samenleving. Je kunt kunst gebruiken om ervaringen zichtbaar te maken, mensen met elkaar in gesprek te brengen en ruimte te geven aan verhalen die anders misschien niet worden gehoord.

Kunst inzetten voor de samenleving
“Afstuderen is voor mij niet het eindpunt. Het is een startpunt om iets bij te dragen aan de samenleving. Nu na mijn afstuderen ben ik op zoek naar een plek waar ik kunst, onderzoek en maatschappelijke thema’s kan blijven verbinden. Bijvoorbeeld binnen een museum of maatschappelijke organisatie. Ik wil met kunst iets teruggeven aan de samenleving en ruimte maken voor verhalen die nog niet gehoord worden.”
