Dilara: "Na mijn bachelor wilde ik anderen helpen met groeien"
Dilara Astam studeerde Fashion Design bij ArtEZ in Arnhem. Nu werkt ze als docent Beeldende Kunst en Vormgeving in het voortgezet onderwijs in Helmond, runt ze haar eigen praktijk en volgt ze tegelijk de master Kunsteducatie. Dat doet ze via de versnelde combinatieroute Bachelor-Master Kunsteducatie (deeltijd), waarin de verkorte deeltijdbachelor Docent Beeldende Kunst en Vormgeving wordt gecombineerd met de master. Haar route laat zien dat je vanuit een hbo-kunstopleiding kunt doorstromen en dat pad kunt vormgeven op een manier die past bij jouw praktijk.
Fashion Design is meer dan kleding maken
“Ik was van jongs af aan al creatief”, vertelt Dilara. “Via de vooropleiding op ArtEZ wist ik vrij snel dat ik de modekant op wilde, dus toen was de keuze voor Fashion Design snel gemaakt.” Tijdens de opleiding ontdekte ze dat mode veel verder gaat dan kleding maken. “De opleiding is heel conceptueel. Je begint niet met een kledingstuk, maar met een idee. Waarom maak je iets? Wat wil je ermee zeggen? Pas daarna ga je dat vertalen naar vorm, materiaal en uiteindelijk een ontwerp.”
“Door die manier van werken leerde ik veel bewuster nadenken over mijn proces en keuzes. Dat maakt je werk inhoudelijk gewoon sterker. Tegelijk vond ik de opleiding ook echt intens. Het is bloed, zweet en tranen. Je maakt lange dagen en moet veel zelf sturen. Dan merk je dat creativiteit alleen niet genoeg is in de fashion industrie. Je hebt ook discipline nodig en moet goed met druk om kunnen gaan.”
Eigen praktijk en kunsteducatie
“Na de opleiding Fashion Design ben ik mijn eigen praktijk gestart, ASTAM. Daar werk ik met mode, kunst en technologie en onderzoek ik bijvoorbeeld hoe digitalisering en AI het maakproces beïnvloeden. In mijn eigen praktijk begeleidde ik ook al langere tijd anderen. Ik gaf workshops, werkte met stagiaires en hielp mensen met hun ideeën en proces. Alleen deed ik dat vooral op gevoel. Ik merkte dat ik beter wilde begrijpen hoe leren werkt. Hoe help je iemand groeien, welke keuzes maak je daarin en waarom? Dat werd voor mij steeds belangrijk, zeker omdat ik ook zag hoe het werkveld verandert. Alles wordt digitaler, maar daardoor ontstaat er ook juist meer behoefte aan het ambachtelijke en het maken. Voor mij kwam daar alles samen en dacht ik: ik wil die educatieve kant serieuzer ontwikkelen.”
Een route die past bij wat je al doet
“Omdat ik al een hbo-kunstopleiding had afgerond, ben ik de versnelde combinatieroute gaan doen. Je volgt een gecombineerd traject waarin de verkorte deeltijdbachelor Docent Beeldende Kunst en Vormgeving en de master Kunsteducatie op elkaar aansluiten. Wat fijn is, is dat je één vaste lesdag per week hebt en daarnaast een dag per week stage loopt. Daardoor kon ik het goed combineren met mijn werk en mijn eigen praktijk. Je studeert samen met mensen met verschillende achtergronden binnen kunst en vormgeving, zoals beeldend kunstenaars, ontwerpers en vormgevers. Iedereen heeft al een hbo-kunstopleiding en werkervaring, maar nog geen onderwijsbevoegdheid. Dat maakt dat mensen hier heel bewust voor kiezen en dat je meteen meer de diepte in gaat met elkaar. Voor mij ging het ook niet alleen om een bevoegdheid halen. Ik wilde vooral beter begrijpen wat ik doe, zowel voor de klas als binnen mijn eigen bedrijf. Uiteindelijk haal je je lesbevoegdheid én een master, dus het is gewoon een logische en efficiënte route als je al een bachelor hebt.”
Alles loopt door elkaar heen en dat klopt júist
“Mijn weken zijn best vol. Maandag studeer ik en ga ik naar Zwolle voor de master Kunsteducatie. De verkorte deeltijdbachelor Docent Beeldende Kunst en Vormgeving heb ik inmiddels afgerond, waardoor ik kon doorstromen naar de master. De rest van de week sta ik voor de klas en werk ik aan mijn eigen praktijk. Het meest uitdagende is het schakelen tussen die rollen, maar dat vind ik juist ook het leuke. Ik werk graag aan meerdere dingen tegelijk en krijg energie van het bedenken van snelle, creatieve oplossingen. In het onderwijs en in het ondernemen kom je constant situaties tegen waarin je moet schakelen en handelen.”
“Voor mij voelt het ook niet als losse dingen, omdat alles wat ik doe in lijn ligt met waar ik naartoe werk. Ik bouw echt aan iets groters. ASTAM zie ik als een platform waarin mode, kunst, technologie en educatie samenkomen. Uiteindelijk wil ik een academie opzetten waar die disciplines elkaar versterken. Een plek waar je niet alleen leert maken, maar ook leert denken, onderzoeken en begrijpen wat je doet en waarom. Waar onderwijs beter aansluit op de wereld van nu en de toekomst.”
Niet meteen maken, maar eerst begrijpen wat je doet
“Door de opleiding is mijn manier van werken veranderd. Ik werk niet meer alleen vanuit intuïtie, maar denk veel bewuster na over mijn keuzes. Waarom maak ik iets en wat wil ik ermee zeggen? Dat neem ik ook mee naar mijn lessen op het voortgezet onderwijs. Ik laat leerlingen niet meteen iets maken, maar eerst onderzoeken wat ze willen en waarom. Ik stel vragen, laat ze schetsen, testen en opnieuw kijken. Ik werk met conceptontwikkeling en materiaalonderzoek, net zoals in mijn eigen praktijk. Daardoor begrijpen ze beter wat ze doen en kunnen ze hun keuzes ook onderbouwen.”
Waarom dit ertoe doet
“Het mooiste moment in de klas is wanneer een leerling die eerst onzeker is, ineens iets maakt waar die trots op is. Dan zie je wat je kunt betekenen. Ik merk ook dat veel mensen niet weten wat er allemaal mogelijk is. Dat had ik zelf vroeger ook niet. Juist daarom vind ik het belangrijk om mijn verhaal te delen. Er zijn meerdere routes en dit is er één van. Maar het laat wel zien dat je kunt doorbouwen vanuit een kunstvakopleiding.”
Dat haar werk en visie gezien worden, merkte ze toen ze de Lodewijk van der Grinten Talent Award won. “Dat was echt een verrassing. Ik werk veel achter de schermen, dus ik had dat totaal niet verwacht. Maar juist doordat je zichtbaarder wordt, kun je ook anderen laten zien wat je doet en wat er allemaal kan.”
Twijfel? Ga kijken en ervaar het zelf
“Als je twijfelt, zou ik zeggen: ga gewoon een keer kijken en praat met mensen. Dan merk je vanzelf of het bij je past. Kunsteducatie helpt je ook als maker, omdat je beter leert nadenken over je eigen werk en proces. Daardoor maak je bewustere keuzes en krijgt je werk meer richting. Dat is heel waardevol.”
