De schrijver als bruggenbouwer, onderzoeker en maker

De schrijfwereld verandert. Waar de schrijver ooit werd gezien als een solitair genie, is diegene nu steeds vaker een maker in een breder netwerk, een onderzoeker, een verteller die zich niet alleen bezighoudt met fictie, maar ook met de wereld om zich heen. Die verschuiving vraagt om een nieuwe benadering van schrijfonderwijs. En precies daar speelt onze internationale master Creative Writing op in. 

Wat deze master uniek maakt, is de samenwerking tussen vier vooraanstaande Europese schrijfscholen: ArtEZ University of the Arts (Nederland), Escuela de Escritores (Spanje), SRH University of Applied Sciences Heidelberg, Campus Berlin (Duitsland) en Scuola Holden (Italië). Frank Tazelaar, een van de grondleggers van de opleiding en tevens directeur van literair productiehuis Wintertuin, benadrukt het belang hiervan: 'We lezen in een internationale context, maar jonge schrijvers hebben vaak geen vanzelfsprekende Europese context voor hun werk. Deze master biedt die ruimte wel. Het brengt studenten uit verschillende landen samen en creëert een platform voor diepgaande dialoog en samenwerking.'

Hanan Faour, schrijver en inhoudelijk coördinator van de master, vult aan: 'Elke school heeft een eigen expertise en culturele achtergrond. In de samenwerking leer je anders naar schrijven en schrijverschap te kijken. Die uitwisseling maakt de opleiding zo waardevol.'

Deze master gaat verder dan enkel het ontwikkelen van schrijfvaardigheden. Studenten worden uitgedaagd om kritisch narratief onderzoek te doen: ze analyseren hun eigen werk, de positie van de schrijver en de maatschappelijke impact van verhalen.

Frank: 'In Nederland is er weinig traditie van onderzoek binnen literatuur. In de Engelstalige wereld is dat anders. Wij willen een nieuwe laag aanbrengen, waarin de schrijver zelf onderdeel wordt van het onderzoek. Waarom schrijf je zoals je schrijft? Hoe verhoudt je werk zich tot de wereld? Die vragen staan centraal.'

Hanan voegt toe: 'Het schrijven zelf is onderzoek. Door constant te maken en te reflecteren, ontstaat nieuw materiaal. Dat proces is minstens zo belangrijk als het eindresultaat.'

Drie keer per jaar gaan studenten op residentie in Arnhem, Madrid of Turijn. Deze residenties zijn geen losse excursies, maar fundamenteel voor het programma. Schrijvers duiken in de culturele, historische en politieke context van de plek, en ontwikkelen werk dat hierop reflecteert.

Hanan: 'Schrijvers worden uitgedaagd om een relatie aan te gaan met de plek waarin ze zich bevinden. Het gaat niet alleen om les krijgen, maar om het creëren van werk dat in dialoog staat met de omgeving en de gemeenschap.'

Frank: 'We werken met urgente thema’s: migratie, koloniale geschiedenissen, veranderende identiteiten. Dit zijn verhalen die verteld moeten worden. En schrijvers spelen daarin een cruciale rol.'

Deze master is bedoeld voor schrijvers die verder willen kijken dan alleen hun eigen werk. Of je nu net bent afgestudeerd, al langer in de beroepspraktijk zit of uit een andere kunstdiscipline komt: de opleiding is er voor iedereen die kritisch onderzoek wil doen, zich wil verdiepen in zijn eigen praktijk en zich wil verbinden met andere schrijvers en hun perspectieven.

Frank: 'Schrijvers worden steeds vaker gezien als bruggenbouwers: niet alleen makers, maar ook vertalers, onderzoekers, strategen. Hun rol in de samenleving wordt diverser, en deze master speelt daar op in.'

Hanan: 'We willen schrijvers opleiden die niet bang zijn voor verandering, maar juist nieuwsgierig zijn. Die zich niet laten afschrikken door nieuwe technologieën of maatschappelijke ontwikkelingen, maar ze omarmen en onderzoeken. Dit is geen master voor de eenzame schrijver die zich opsluit in zijn kamer, maar voor de schrijver die de dialoog aangaat en impact wil maken.'

Wat hopen Frank en Hanan dat deze master zal opleveren? Een generatie schrijvers die niet alleen verhalen creëert, maar ook de manier waarop we over verhalen denken verandert.

Frank: 'Een Spaanse collega zei laatst: we moeten stoppen met het schrijven van dystopieën, want die valideren de huidige politieke werkelijkheid. We hebben nieuwe utopieën nodig. Dit programma kan helpen om die te vinden.'