Famke van Beek

Het Langhuis in Zwolle kent een lange geschiedenis van opvang en zorg voor kwetsbare vrouwen. In 1638 koopt Anna van Haerst de herenhuizen aan de Praubstraat en het achterliggende Langhuis op. Na het overlijden van haar man en zoon aan de pest richt zij een liefdadigheidsinstelling op voor arme Rooms-Katholieke weduwes. Het gebouw bood deze vrouwen onderdak, bescherming en gemeenschap. Tot op de dag van vandaag zijn veel monumentale elementen behouden gebleven, zoals de houten draagconstructies, schouwen en het metselwerk, waardoor de geschiedenis van zorg en collectief wonen nog altijd voelbaar aanwezig is.

Deze historische betekenis vormt de aanleiding voor een hedendaagse vertaling van het Langhuis. Tegenwoordig groeit namelijk een andere kwetsbare doelgroep: jonge vrouwen in verborgen dakloosheid. Dit zijn vrouwen zonder stabiele woonplek die tijdelijk verblijven bij vrienden, familie, partners of in anti-kraak en van plek naar plek hoppen. Vaak ontstaat deze situatie door uitval uit de jeugdzorg, onveilige thuissituaties, relatiebreuken of mentale problematiek. Daarnaast ontbreekt het veel van deze vrouwen aan een sociaal netwerk of financiële stabiliteit. 

Uit gesprekken met de GGD, begeleiders en ervaringsdeskundigen blijkt dat reguliere opvanglocaties vaak als onveilig en institutioneel worden ervaren. Daarnaast is er vaak sprake van een gebrek aan privacy. Tegelijkertijd blijkt dat sociale verbondenheid belangrijk is om gevoelens van eenzaamheid tegen te gaan.

Daarom onderzoekt dit ontwerp hoe het Langhuis opnieuw een plek van opvang kan worden. Het ontwerp werkt met een co-living concept waarin bewoners beschikken over een eigen kamer, gecombineerd met gedeelde woonruimtes. Door het gebruik van zachte materialen, daglicht, overgangszones en ruimte voor persoonlijke invulling ontstaat een huiselijke omgeving die veiligheid, rust, eigenaarschap en sociale verbondenheid ondersteunt.