Just Art
Hoe kan artistiek onderzoek bijdragen aan nieuwe perspectieven op klimaatrechtvaardigheid? JUST ART is een zesjarig onderzoeksprogramma waarin kunstenaars, onderzoekers en maatschappelijke partners samenwerken aan onderzoek naar klimaat, rechtvaardigheid en mogelijke toekomsten.

JUST ART onderzoekt hoe artistiek onderzoek kan bijdragen aan nieuwe manieren van denken over klimaatrechtvaardigheid. Kunstenaars en onderzoekers werken samen en zetten daarbij artistieke praktijken zoals activistische kunst, critical making, hacken en speculatief ontwerp in als onderdeel van het onderzoeksproces.
Mogelijke toekomsten onderzoeken
Binnen JUST ART richt de onderzoekslijn Just Futures zich op mogelijke toekomsten en de vraag hoe we ons die vanuit verschillende perspectieven kunnen voorstellen en vormgeven. ArtEZ is als onderzoekspartner bij deze onderzoekslijn betrokken. Senior onderzoeker Agnieszka Anna Wołodźko begeleidt vanuit het Lectoraat Design promovendi die binnen JUST ART onderzoek doen. Zij is officieel co-promotor van één promovendus en adviseur van een tweede. Daarnaast brengt zij haar expertise op het gebied van artistiek onderzoek in.
Samen met projectleider Corelia Baibarac-Duignan (Universiteit Twente) werkt zij aan de doelen en werkwijze van Just Futures. Dit gebeurt onder meer via educatieve workshops, de ontwikkeling van een gezamenlijk programma van AKI/ArtEZ en de Universiteit Twente en de gezamenlijke ontwikkeling van wetenschappelijke publicaties.
Artistiek onderzoek naar ecologie en levende materialen
De betrokkenheid van ArtEZ bij JUST ART sluit aan bij AKI Biomatters, een artistiek onderzoeksprogramma waarin ecologische vraagstukken rond het werken met levende lichamen binnen kunst- en designpraktijken worden onderzocht.
Door kunst en ontwerp als manieren van onderzoeken in te zetten, ontstaat ruimte om vragen over ecologie en de toekomst niet alleen theoretisch te benaderen, maar ook door te experimenteren, te maken en nieuwe praktijken te ontwikkelen.
Wat betekent dit voor studenten?
De betrokkenheid bij JUST ART verbindt onderzoek en onderwijs. Studenten krijgen de mogelijkheid om zich te verdiepen in ecologische vraagstukken en te onderzoeken hoe artistieke en ontwerppraktijken bestaande verhalen over klimaatrechtvaardigheid en rechtvaardige toekomsten ter discussie kunnen stellen.
Binnen Just Futures wordt een interdisciplinair onderwijsprogramma ontwikkeld. Studenten onderzoeken hoe dominante aannames en de perspectieven van waaruit we ons de toekomst voorstellen, ter discussie kunnen worden gesteld. Ook leren zij omgaan met verschillende onderzoeksbenaderingen, waaronder academische methodologieën, en werken zij op manieren die ruimte bieden voor experiment en tijd voor het onderzoeksproces. De samenwerking tussen AKI ArtEZ Acedemie voor Art & Design en de Universiteit Twente biedt mogelijkheden om kennis en methoden uit kunst, design en klimaatrechtvaardigheid met elkaar te verbinden. Studenten kunnen onderzoeken hoe sociale en ecologische vraagstukken kunnen worden benaderd vanuit participatieve en experimentele praktijken, maar ook vanuit perspectieven die binnen dominante kaders vaak onderbelicht blijven.
Zo leren studenten sociale en ecologische vraagstukken niet alleen te benaderen vanuit bestaande academische en praktijkgerichte kaders, maar ook door te maken, te experimenteren, samen te werken en verschillende perspectieven te onderzoeken. Binnen het programma kan dit ook betekenen dat zij werken met meer-dan-menselijke lichamen en onderzoeken hoe dergelijke perspectieven kunnen bijdragen aan de manier waarop we mogelijke toekomsten verbeelden.
Samenwerken aan nieuwe kennis
JUST ART brengt kunstenaars, onderzoekers, activisten en gemeenschappen uit landelijke en stedelijke regio's in het hele Koninkrijk der Nederlanden samen. Het project richt zich op het ontwikkelen van verschillende strategieën voor klimaatrechtvaardigheid door middel van artistiek onderzoek en creatieve praktijk.
Binnen Just Futures krijgt deze samenwerking vorm in onderwijs, begeleiding van promovendi, workshops en gezamenlijke publicaties. Voor ArtEZ biedt het project een landelijke onderzoeksomgeving waarin academisch en artistiek onderzoek en artistieke praktijk samenkomen om nieuwe manieren te onderzoeken waarop we rechtvaardige toekomsten kunnen verbeelden en vormgeven.


