Ga naar de hoofdcontent Pijl naar rechts pictogram

AeCT – Lectoraat Kunst- en cultuureducatie als kritische strategie

Het lectoraat Kunst- en cultuureducatie als kritische strategie van ArtEZ University of the Arts investeert in het creëren van nieuwe vormen van leren voor de wereld van morgen, door het ontwikkelen van op onderzoek gebaseerde kritische strategieën om de verantwoordelijkheid, de infrastructuur en de praktijk van kunst en kunsteducatie vorm te geven in een tijd waarin de toekomst onzeker is.

De serie Studies in Art Based Learning van Jeroen Lutters uitgegeven door ArtEZ Press
De serie Studies in Art Based Learning van Jeroen Lutters uitgegeven door ArtEZ Press
 

Visie

De visie van AeCT komt voort uit drie serieuze uitdagingen voor de toekomst van kunsteducatie in de context van verandering in de vormen, systemen en functies van leren.

  1. Vanuit deze visie wordt een radicale verandering van denken voorgesteld over de matrices van leren en onderwijs, een verschuiving van competenties en beoordelingen naar effect en relevantie, voor een volgende generatie (excellente) lerenden. Met creativiteit als uitgangspunt en vanuit een kritische kijk op de door empirisme gedreven, onpersoonlijke onderwijskundige meetmethodes wordt er een kritisch manifest geproduceerd over de ethische en kritische verantwoordelijkheid om een veerkrachtige toekomst te bedenken.
  2. Vanuit deze visie worden de institutionele leerinstellingen, vaak gevestigd in traditionele, formele settings, ter discussie gesteld met als doel de relevantie en de opdracht van kunsteducatie uit te breiden. Het streven is nieuwe (niet-)institutionele structuren te creëren die strategische/tactische interventies mogelijk maken om infrastructuur, processen en praktijken te ontwikkelen die het idee ondersteunen dat kunstenaars en kunstdocenten aanjagers van verandering zijn om een gelijkwaardige samenleving op te bouwen.
  3. Vanuit deze visie worden (kunst)educatieve narratieven/scenario’s voor de toekomst geformuleerd, door het idioom van artistieke en ontwerppraktijken uit te breiden in interactie met meerdere stakeholders in verschillende disciplines, sectoren, regio’s en contexten, om een levend lexicon te creëren van wat kunst kan betekenen, doen en bedenken in ons dagelijks leven. Omdat de huidige tijd wordt gezien als onzeker, onbestendig en grillig, worden in samenwerking met stakeholders verschillende gemeenschappelijke hubs, studio’s en broedplaatsen opgericht om directe interventiestrategieën te ontwikkelen op basis van kritische diversiteit.

Missie

Het AeCT- Lectoraat Kunst- en cultuureducatie houdt zich bezig met 4 missies ten dienste van deze visie:

  • Terwijl creativiteit vaak naar voren is gekomen als een fundamentele kracht in het menselijk streven, is het gepresenteerd als ofwel een raadselachtig proces van individuele genialiteit, ofwel een mythische kracht die kan worden opgedeeld in praktische competenties en componenten. Filosofisch en esthetisch discours over creativiteit is meer geïnteresseerd geweest in het afbakenen van de vorm en de contouren ervan en in de mogelijkheid om er waarheden mee te doorgronden. In het discours in het culturele werkveld krijgt creativiteit een teleologische lading: het bereiken van gewenste doelen in onzekere contexten. Door het concept creativiteit te onderzoeken willen wij de intellectuele dialoog over creativiteit verdiepen, door het te begrijpen en analyseren in zijn volle reikwijdte. Door een creativiteitstheorie te formuleren, gebaseerd op de theorieën van Deleuze, Bollas en Spivak, wil het lectoraat AeCT creativiteit in het dagelijks leven presenteren als een tactische kracht die bijdraagt aan het onderzoeken van de van nature aanwezige, impliciete, affectieve en speculatieve mogelijkheden van onze tijd. Wij stellen voor creativiteit te zien als een vorm van strategisch essentialisme (Spivak), door gebruik te maken van praktische tactieken die vaak ontstaan uit het ter discussie stellen van machtsuitoefening, om nieuwe en gelijkwaardige manieren van leven te creëren. Bijvoorbeeld: The Creative Theory of (Just-About) Everything, bij uitgeverij Valiz Publishers.

  • Het AeCT stelt dat de kracht van kunstonderzoek ligt in het creëren van nieuwe futuristische vormen door de bestaande institutionele structuren ter discussie te stellen wat betreft hun toekomstbestendigheid. In plaats van vast te houden aan het op waarschijnlijkheden gebaseerde logische denken van het historisme, biedt kunsteducatie op mogelijkheden gebaseerde, non-conformistische, alternatieve en fictieve exploraties van datgene wat nog nooit heeft bestaan. Door middel van placemaking, spacemaking en ‘lifemaking’ reikt het lectoraat AeCT radicale experimenten aan voor het toekomstige onderwijslandschap, met meerdere partners. Geïnspireerd door kunstenaars zoals Ai Wei Wei en Olafur Eliasson, creëert het AeCT creatieve broedplaatsen op lokale-regionale-internationale schaal om hybride lokale experimenten mogelijk te maken waarin nieuwe ideeën kunnen worden uitgebroed. Deze ideeën kunnen het bestuur en het beleid en de sociaal-culturele voorwaarden voor het opbouwen van slimme en menselijke leefomgevingen en gewoontes beïnvloeden. Bijvoorbeeld: Designing (No) Schools in the Age of Creativity. s,m,l, xl, bij uitgeverij Valiz Publishers.

  • Om een conceptuele, pedagogische en kritische plek in onderwijs en leren te vinden, is het belangrijk om kunst-gerelateerde educatieve experimenten in kaart te brengen die het leren kunnen uitbreiden naar andere omgevingen. Het lectoraat initieert het uitgebreid in kaart brengen van kunst-gerelateerde experimenten, genereert gecombineerde methoden om resultaten te meten, ontwikkelt kaders voor het analyseren van deze gegevens aan de hand van strenge normen en contextuele kennis, en zoekt strategieën om deze resultaten in het bachelor- en masteronderwijs te introduceren. Het lectoraat is zich ervan bewust dat creativiteit alleen in stand kan worden gehouden als wij creatieve kaders en matrices opbouwen die de hedendaagse focus verschuiven van op STEM gebaseerd onderwijs naar op STEAM gebaseerd onderwijs (inclusief de kunsten) en als wij creativiteit in ons leren en leven erkennen, belonen en ondersteunen. Bijvoorbeeld: Mastering and Measuring Creativity (SIA Seed Capital 2018) in samenwerking met het Teachers College (Windesheim).

  • Het snelle tempo waarin schisma’s en veranderingen optreden, kenmerkend voor de huidige, door informatienetwerken verbonden samenleving, vormt een radicale uitdaging voor de historisch gevormde concepten van scholen en disciplines. Het lectoraat AeCT wil een nieuwe educatieve stroming opzetten die bij de kunsteducatie wordt ondergebracht. Deze nieuwe stroming put daarbij uit de nieuwe modellen voor strategisch leren afkomstig uit nieuwe geografische gebieden en contexten en gaat ook in op de toenemende vraag naar educatie die dynamische, flexibele, geïndividualiseerde, student-gestuurde routes bewandelt. Het lectoraat wil samenwerken met kunstenaars, wetenschappers, ondernemers en bestuurders om de verschillende educatieve stromingen van het heden en van de toekomst aan te boren, om nieuwe manieren van kenniscirculatie, kennisconsolidatie en kenniscreatie te realiseren. Bijvoorbeeld: Enschede Educational Biennale 2020 in samenwerking met No School. 

     

Lector AeCT

Dr. Jeroen Lutters is lector van AeCT- Lectoraat kunst- en cultuureducatie bij ArtEZ. Daarnaast is hij honorary professor didactiek en inhoud van de kunstvakken bij de Hogeschool Windesheim, visiting professor bij No School (Cibap + St Lucas), visiting researcher bij de UvA, visiting fellow bij de UCHRI (Californië, USA) en gastcurator bij Museum Jan Cunen. Jeroen Lutters promoveerde op Art Based Learning (ABL) als methode
bij de kunst- en cultuur analytica Mieke Bal. Hij nam deel aan de Amsterdam School of Cultural Analysis (ASCA). Bio quote brochure met alle informatie over lector Jeroen Lutters en zijn team.

Jeroen  Lutters

Jeroen Lutters

Lector Kunst- en Cultuureducatie

Samenwerkings-partners

Het lectoraat AeCT werkt nauw samen met een uitgebreide kenniskring.Het lectoraat beschikt daarnaast over een groot netwerk van freelance onderzoekers en ontwerpers op de verschillende deelterreinen en wordt intensief samengewerkt met de docentopleidingen beeldend, dans, theater, muziek binnen ArtEZ hogeschool voor de kunsten. Het lectoraat werkt tevens samen met externe partners lokaal, regionaal, nationaal maar ook internationaal op het gebied van kunst- en cultuureducatie. Een geweldige nieuwe stap van de onderzoeksgroep is dat Jeroen Lutters, John Johnston en onderzoeker Fabiola Camuti een AeCT-netwerkgroep hebben opgezet binnen de Amsterdam School of Cultural Analysis - ASCA (UvA) waarin twee van onze onderzoekers aan hun PhD werken: Olga Potters met supervisor Prof. Joke Voogt en Joanne Dijkman met supervisor Prof. Dr. René Boomkens.

Lezingen

Een greep uit de lezingen en gastcolleges van 2020: 

  • 23/10 Online lezing 'Creative Theories of (Just About) Everything' voor 3e+4e jaars Craftsman Phase Teachers College, Windesheim Zwolle (Jeroen Lutters)
  • 9/9 +30/9 (online) gastcolleges 'Teacher Artist' voor 1e jaars Teachers College, Windesheim Zwolle (Jeroen Lutters)
  • 8/4 keynote ABL, inspiratiemiddag ihkv Cultuureducatie met Kwaliteit voor leerkrachten basisscholen Cultuurhuis Gouda (Jeroen Lutters) - wordt verplaatst ivm corona

Op de planning voor 2021:

  • 23/2 Masterclass kunsteducatie met kwaliteit voor 2e jaars Fine Art and Design in Education, Kunstacademie Maastricht Zuyd Hogeschool (Jeroen Lutters)

Volledig overzicht van lezingen van het lectoraat Kunst- en cultuureducatie

Publicaties

Een van de toonaangevende publicaties vanuit het Lectoraat AeCT is Creative Theories of (Just About) Everything. Door de bronnen en betekenis van creativiteit vanuit een actueel oogpunt te heroverwegen, onderzoekt Lutters de oorsprong van creativiteit, de kennis van creativiteit en de politiek van creativiteit. Lutters introduceert hiermee een nieuwe denktraditie over creativiteit; het creatief materialisme. Creative Theories of (Just About) Everything definieert hiermee een 'mogelijke wereld' waarin creativiteit deel uitmaakt van alles in de natuur. Het kennen en gebruiken van deze creatieve bron moet een vormende kracht zijn, niet alleen in de kunsten en in het onderwijs, maar ook in het heroverwegen van onze samenleving als geheel. Het boek dient als inspiratiebron voor kritische en creatieve denkers, kunstenaars, kunsthistorici, filosofen, literair onderzoekers, cultuur- en sociale wetenschappers en iedereen die geïnteresseerd is in het onderwerp creativiteit.

Uitgegeven door Valiz i.s.m. ArtEZ
Auteur: Jeroen Lutters
Art works: Ina Meijer
Series: vis-à-vis
Design: Sam de Groot

Meer publicaties vanuit het lectoraat AeCT.

Projecten

Het AeCT – Lectoraat Kunst- en cultuureducatie is betrokken bij diverse projecten.