Lectoraat Mode

Het lectoraat Mode heeft als doel kritische theorieën en toepassingen te ontwikkelen om de tekortkomingen in de mode-industrie en de rol die mode speelt en zou kunnen spelen, te onderzoeken, beter te begrijpen en te heroverwegen. Dit alles in relatie tot urgente sociaal-culturele, ecologische en politieke ontwikkelingen in de hedendaagse samenleving.

Cover van de publicatie Dissolving the Ego of Fashion (2018), verkrijgbaar bij ArtEZ Press
Cover van de publicatie Dissolving the Ego of Fashion (2018), verkrijgbaar bij ArtEZ Press

De missie van het lectoraat Mode

Een belangrijk onderdeel van de missie van het lectoraat Mode is het opbouwen van een interdisciplinaire research community. Belanghebbenden in het veld bundelen hun krachten om gezamenlijk onderzoek te doen naar de veranderende waarden en betekenissen van mode en analyseren hoe we verder moeten. De visie van het lectoraat Mode is een dynamisch proces dat steeds verder vorm krijgt door de interactie tussen alle onderzoekers en partners die erbij betrokken zijn. Om deze visie te kunnen ontwikkelen, verwezenlijken en te laten floreren, moet het in de eerste plaats een gemeenschappelijke visie zijn, die door de hele gemeenschap wordt uitgedragen.

Belangrijkste onderzoeksthema's

Bij het onderzoek naar de belangrijkste thema's en urgente maatschappelijke vraagstukken zal het lectoraat Mode ook regelmatig verder kijken dan alleen het eigen vakgebied. De huidige onderzoeksthema's richten zich op de overgang naar (1) 'Alternatieve systemen', met als doel geëngageerde alternatieve benaderingen, systemen, vocabulaires en strategieën te creëren en te bekrachtigen. Mode functioneert hierbij als een instrument voor systemische verandering en transformatie. Het onderzoeksthema 'Menselijke waarden' (2) richt zich op het herdefiniëren van de waardesystemen van waaruit we werken, leven en met elkaar en de materiële hulpbronnen van de aarde omgaan. Hierbij staat het menselijke aspect van mode centraal. 'Nieuw materialisme' (3) is een andere manier van omgaan met de materialen en materialiteiten in mode, met als uitgangspunt een nieuwe esthetiek van het materiële. Dit derde onderzoeksthema ziet mode als een tweede huid, vanwege de relatie met het fysieke lichaam en de zintuigen. Het benadrukt de materiële zeggingskracht van modeobjecten en onderstreept het belang van 'levende materialen' voor een veerkrachtigere toekomst.

dr. Daniëlle Bruggeman

In januari 2017 is Daniëlle Bruggeman benoemd tot lector Modevormgeving aan de ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Zij is cultuurwetenschapper en is gespecialiseerd in mode en identiteit. Ze geeft les aan de MA Fashion Strategy en MA Fashion Design van ArtEZ en leidt samen met dr. Jeroen van den Eijnde het Centre of Expertise Future Makers. Daniëlle Bruggeman is gepromoveerd in Cultuurwetenschappen aan de Radboud Universiteit Nijmegen en maakte deel uit van het project 'Dutch Fashion Identity in a Globalised World' (2010-2014). Dit was het eerste grootschalige interdisciplinaire onderzoeksproject over mode in Nederland, gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Als gastonderzoeker was zij verbonden aan The New School's Parsons School of Design in New York City en het London College of Fashion. Ze heeft gepubliceerd over onderwerpen als de vloeiende, performatieve en belichaamde dimensies van identiteit, (Nederlandse) modefotografie en mode als een nieuwe esthetiek van het materiële. Haar huidige onderzoeksinteresses liggen onder meer op het gebied van geëngageerde benaderingen, vocabulaires en strategieën, waarbij mode wordt ingezet als een instrument voor systemische verandering en maatschappelijke transformatie. Op 25 april 2018 gaf Daniëlle Bruggeman haar oratie en presenteerde zij de begeleidende publicatie Dissolving the Ego of Fashion: Engaging with Human Matters (gepubliceerd door ArtEZ Press).

Achtergrond van het lectoraat Mode

Het lectoraat Mode oftewel Fashion Professorship at ArtEZ is gelanceerd in 2002. Professor José Teunissen was de eerste lector in Nederland die onderzoek deed naar mode en mode als cultureel fenomeen theoretisch analyseerde. Om prangende (Nederlandse) modevraagstukken te onderzoeken, heeft het lectoraat Mode een aantal grootschalige interdisciplinaire onderzoeksprojecten geïnitieerd. Voorbeelden hiervan zijn 'Dutch Fashion Identity in a Globalised World' (2008-2014) en 'Crafting Wearables' (2013-2018), in samenwerking met lector Anneke Smelik van de Radboud Universiteit en gefinancierd door NWO. Al het onderzoek van het lectoraat Mode heeft geleid tot internationale publicaties en tentoonstellingen.

Sinds 2012 trekt dit lectoraat de onderzoeksagenda voor mode en textiel van CLICKNL, een robuust netwerk van onderzoekers, onderwijsinstellingen en bedrijven. In 2015 is in samenwerking met het lectoraat E| |scape van dr. Jeroen van den Eijnde the Centre of Expertise Future Makers opgezet, dat zich richt op de ontwikkeling en toepassing van nieuwe materialen en maakprocessen in mode en vormgeving. Deze organisatie heeft inmiddels voor meer dan een miljoen euro aan onderzoeksprojecten in hun portefeuille.